Onderwerpen

Er valt veel te leren en te vertellen over de haven van Rotterdam en Maasvlakte 2. Hieronder vind je een lijst met onderwerpen die je zou kunnen behandelen. Wil je meer weten over een bepaald onderwerp, dan kun je doorklikken naar andere websites met aanvullende informatie.

1.            Waarom Maasvlakte 2?
2.            Maasvlakte 2: De kosten
3.            Maasvlakte 2: Het bouwen van een haven in zee
4.            Maasvlakte 2: Bedrijvigheid
5.            Maasvlakte 2: Gevolgen voor natuur en milieu
6.            Maasvlakte 2: De haven duurzamer maken
7.            De geschiedenis van de haven.
8.            Hoe groot is de Rotterdamse haven?
9.            Het belang van de Rotterdamse haven voor Nederland
10.          Beeldmateriaal.

1. Waarom Maasvlakte 2?

Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Steeds meer goederen reizen via Rotterdam. Daarom willen ook steeds meer bedrijven zich in Rotterdam of in de omgeving van Rotterdam vestigen. Hier komt veel geld binnen voor de Nederlandse economie.

Als we niet waren uitgebreid, was de Rotterdamse haven in 2013 al te klein, vooral voor de grootschalige containeroverslag. Dan kiezen bedrijven voor andere havens, meestal in het buitenland. Dat is natuurlijk zonde.

Schepen worden steeds groter en liggen steeds dieper. Daarvoor zijn ruime havens nodig met diep water. Maasvlakte 2 heeft daarom diepe vaargeulen. De allergrootste zeeschepen kunnen hier nu 24 uur per dag terecht. Dat is uniek in Europa.

Bekijk de factsheet: Toplocatie in de Noordzee (.pdf)

2. Maasvlakte 2 - De kosten

De aanleg van Maasvlakte 2 kostte 2,9 miljard euro.
Het havenbedrijf heeft hiervoor verschillende leningen afgesloten. Bijvoorbeeld bij de Europese Investeringsbank (900 miljoen) en de Bank Nederlandse Gemeenten (450 miljoen euro). Inmiddels heeft het Havenbedrijf deze leningen weer afgelost.

Het Rijk en de gemeente Rotterdam hebben aandelen gekocht in Maasvlakte 2. Dat betekent dat het een investering is en dat ze niet zomaar meebetalen aan de aanleg. De overheid en de gemeente Rotterdam verdienen die investering in de toekomst weer terug. 

3. Maasvlakte 2: Het bouwen van een haven in zee

Maasvlakte 2 is een nieuw stuk land in zee. Hoe maak je dat?
Eerst werd zand opgespoten langs het zuidelijke strand, op de plek waar één van de terminals werd aangelegd. Vervolgens is er een eiland in zee gemaakt in de vorm van een banaan. Dit is de westelijke rand van Maasvlakte 2. Dit eiland is een zeewering en moet dus beschermen tegen de zee. Deels bestaat deze zeewering uit steen en betonblokken en deels uit duinen en strand. Achter de zeewering is land opgespoten.

Bekijk de factsheet: Harde zeewering (super-)stormbestendig (.pdf)

Voor de aanleg gebruikten we zand dat vrijkomt bij het uitdiepen van de vaargeulen. Meer zand haalden we van zorgvuldig gekozen plekken op zee.

Zand zuigen
Sleephopperzuigers speelden een centrale rol bij de zandwinning. Een sleepkop aan een zuigbuis schraapt zand van de bodem. Via de zuigbuis komt het zand in het schip terecht. Het schip vaart naar de plaats van bestemming en spuit het zand in zee of opent de deuren in de bodem. Vaak gaat het zand ook via een pijpleiding naar de goede plek. Het grootste deel van het zand werd op ongeveer 12 kilometer uit de kust gewonnen.

Muren in het land
De kademuren van de containerterminals zijn erg diep. Om ze te maken gebruikten we de diepwandmethode. Daarbij groeven we een diepe sleuf in de bodem waarin we het beton stortten. Zo’n wand kan wel 40 meter diep zijn.

Bekijk de factsheet: Kadebouw: Plaats voor containerreuzen (.pdf)

Boren van tunnels
Maasvlakte 2 moet goede verbindingen hebben met de rest van de haven. Ook voor gas, water, elektriciteit en communicatie. Hiervoor gebruikten we een boormachine om zes tunnels te boren met een lengte van meer dan een kilometer. De tunnels zijn meer dan 40 meter diep. Twee grote Nederlandse baggerbedrijven legden Maasvlakte 2 aan: Boskalis en Van Oord.

Boskalis en Van Oord zijn twee van de grootste baggerbedrijven in de wereld. Ze hebben veel ervaring met het maken van nieuw land in zee. Voor de aanleg van Maasvlakte 2 werkten ze samen onder de naam PUMA. Dat staat voor Projectorganisatie Uitbreiding Maasvlakte.

Voor ongeveer één miljard euro had PUMA de opdracht het eerste deel van Maasvlakte 2 aan te leggen: zeewering, haventerreinen, kade, wegen en spoorwegen. Daarna moest PUMA nog vijf jaar voor het onderhoud zorgen.

4. Maasvlakte 2 - Bedrijvigheid

Maasvlakte 2 biedt bedrijven een nieuwe toplocatie in het hart van de Europese markt.
aasvlakte 2 helpt Rotterdam de grootste haven van Europa te blijven. Dat betekent ook: volop keus aan dienstverleners, eerste klas afhandeling, degelijke beveiliging en uitstekende verbindingen met Nederland, Duitsland en de rest van Europa.

Bedrijven die zich hier vestigen, zoals APMT en RWG, praten actief mee over de invulling van de terreinen. De komende 20 tot 30 jaar kunnen ze blijven groeien. De toegang voor de zeescheepvaart is onbeperkt.

Maasvlakte 2 heeft een diepgang tot 20 meter. Daardoor kunnen ook de grootste containerschepen en chemicaliëntankers 24 uur per dag ongehinderd hun ligplaats bereiken. Door de nabijheid van de Noordzee zijn ze snel weer op open zee.

Bekijk de factsheet: Toplocatie in de Noordzee (.pdf)

5. Maasvlakte 2 - Gevolgen voor natuur en milieu

De bodem van de zee zit vol leven. Daarvan ging 2.000 hectare verloren. Vogels, zee- en bodemdieren krijgen minder leefruimte en kunnen moeilijker aan voedsel komen. Dit moesten en wilden we goedmaken.
Ten zuidwesten van de huidige Maasvlakte is daarom een bodembeschermingsgebied van 25.000 hectare. Meer dan tien keer zo groot als het verloren gebied dus. Hier wordt de zeenatuur zoveel mogelijk met rust gelaten. Voor vissers geldt bijvoorbeeld dat zij de zeebodem moeten ontzien. Vissen en vogels – als de grote stern of de zwarte zee-eend – kunnen in dit gebied ongestoord hun voedsel zoeken. Op veel plaatsen, zoals zandplaten, mogen dieren niet worden gestoord.

Maasvlakte 2 zorgt voor meer scheepvaartverkeer. De bestaande duinen zullen waarschijnlijk meer te lijden krijgen onder de uitstoot van de schepen. Daarom komt er ten noorden van Maasvlakte 2 een nieuw duingebied van 35 hectare.

6. Maasvlakte 2 - De haven duurzamer maken

Maasvlakte 2 kijkt ver vooruit. Het moet één van de meest duurzame havengebieden ter wereld worden. Een gezonde haven, in een gezonde omgeving.
Gezond betekent ook duurzaam. We houden dus rekening met de toekomst. Bedrijven met duurzame bedrijfsvoering hebben voorrang. Daarbij wordt gelet op bijvoorbeeld luchtvervuiling, geluidsoverlast en verkeersbewegingen. Wat we nu doen mag niet ten koste gaan van de leefbaarheid voor volgende generaties.

Een paar voorbeelden:

  • We gebruikten zoveel mogelijk materiaal opnieuw. Zand en stenen uit de Yangtzehaven bijvoorbeeld.
  • We maakten Maasvlakte 2 niet groter dan nodig. Daardoor wordt minder natuur aangetast.
  • Alleen de schoonste vrachtwagens en binnenvaartschepen worden toegelaten op Maasvlakte 2.
  • Er worden meer containers per trein en schip vervoerd. Zij vervuilen minder dan vrachtwagens.
  • Chemische bedrijven gebruiken elkaars restwarmte, of maken producten van elkaars afval.
  • We hebben harde milieuafspraken gemaakt en meten de milieueffecten voortdurend.
  • De gebouwen op Maasvlakte 2 moeten energie en CO2 neutraal worden.
  • Afval is de nieuwe grondstof.

Bekijk de factsheet: Maasvlakte 2 in 2035 - Stimulans voor economie, milieu en leefbaarheid (.pdf)

7. De geschiedenis van de haven

1270 Dam in de Rotte
In het veengebied rondom het riviertje de Rotte leefden onze voorouders van akkerbouw, veeteelt, jacht en visserij. Zodra de Maas veel water moest afvoeren naar zee hadden de bewoners rond de Rotte te kampen met overstromingen. Tegen 1270 bracht een dam in de Rotte uitkomst. Aan die eerste houten dam dankt de stad haar naam en de bewoners van toen hun droge voeten.

1400-1865 Groeiende handelshaven
Van Noordzeeharing als handelswaar tot verfijnde specerijen uit de Oost. Vissersdorp Rotterdam groeide tussen 1400 en 1865 uit tot internationale zeehaven. Tot 30 meter lange zeilschepen bepaalden aan de kades van de Leuvehaven, de Wijnhaven en het Haringvliet het stadsbeeld. Ook een deel van de vaderlandse oorlogsvloot, met bijbehorende scheepswerf, had eeuwenlang Rotterdam als uitvalsbasis.

Het stoomtijdperk brengt innovaties: stalen schepen voortgestuwd door stoommachines, en grootschalige overslag van kolen, erts en graan. De stadshavens hebben geen ruimte voor deze groeisector.

1550-1872 Verzanding en slechte bereikbaarheid
Dat Rotterdam middenin een rivierendelta kon uitgroeien tot een wereldhaven is geen vanzelfsprekendheid. De onvoorspelbaarheid van de verzanding van de vaarroutes in het rivierenlabyrint zorgden voor slechte bereikbaarheid van de haven. Schepen liepen vast, zonken of kozen voor alternatieve havens als Dordrecht of Hellevoetsluis. Het Kanaal door Voorne (1830) leek uitkomst te bieden maar de groeiende maat van de schepen maakte ook die vaarweg al snel te smal en te ondiep. Pas toen in 1872 de vers gegraven Nieuwe Waterweg werd opengesteld, kon de nautische bereikbaarheid van Rotterdam niet meer stuk.

1875-1905 Sprong naar Zuid
De eerste grootschalige gebiedsuitbreiding van de haven vindt plaats naar de weilanden aan de overkant van de Maas. De ‘sprong naar Zuid’ vindt plaats vanaf 1875. Met veel spierkracht van mens en dier worden de Rijn- en de Maashaven uitgegraven. De vereniging van alle Duitse staten tot het Duitse keizerrijk (1871) leidt tot forse economische groei in het Duitse achterland. De industrialisatie van het Rijnland brengt de vraag naar ertsen voor de hoogovens op gang. Retour op de Rijn komen de Duitse exportkolen naar Rotterdam. In combinatie met de opening van de Nieuwe Waterweg (1872) zijn het deze ontwikkelingen die van Rotterdam in een paar jaar de grootste haven van Europa maakten.

1907-heden Groei naar zee
Nadat de haven en de opkomende petrochemische industrie eenmaal ‘op Zuid’ terecht waren gekomen, was zeewaartse uitbreiding van de activiteiten een logisch gevolg. Zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog werden op de zuidoever havens en industrieterreinen aangelegd. In 1935 bijvoorbeeld werd door verscherpte regelgeving en ruimtegebrek de verplaatsing van de ‘Benzine-installatie’ vanuit de Waalhaven naar Pernis noodzakelijk. Na de oorlog volgde mede door de Europese wederopbouw een onstuimige groei van het haven- en industriecomplex. Naast overslag en opslag van olie(-producten) en petrochemische industrie bracht het aan wal brengen in 1966 van de eerste container een hele nieuwe bedrijfstak op gang. Met aanleg van de Maasvlaktes tot gevolg. Dicht bij zee, met diepe havens en de hoogste kranen om de grootste schepen snel en efficiënt te kunnen laden en lossen.

8. Hoe groot is de Rotterdamse haven?

Rotterdam is de grootste haven van Europa en de derde haven van de wereld. De oppervlakte van de haven van Rotterdam is met de aanleg van Maasvlakte 2 gegroeid tot 12.500 hectare. Dat is ongeveer 175 keer De Efteling! De haven is ruim 40 kilometer lang en gemiddeld 2,5 kilometer breed. Als je alle werkgelegenheid die ontstaat dankzij de haven bij elkaar optelt dan kom je op ca. 385.000 arbeidsplaatsen. Per jaar komt er grofweg 450 miljard kilo aan goederen binnen. Dat brengt een boel werk en geld met zich mee, voor bijvoorbeeld fabrieken, handelaren en vervoerders. En dat is belangrijk voor de Nederlandse economie.

Bekijk de meest actuele getallen: Feiten & cijfers Rotterdamse haven

9. Het belang van de Rotterdamse haven voor Nederland

Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Steeds meer spullen reizen via Rotterdam en veel bedrijven willen zich hier vestigen. Hier wordt een grote bijdrage geleverd aan de Nederlandse economie. Er werken direct en indirect ca. 385.000 mensen in, voor of dankzij de haven. Per jaar komt er ongeveer 450 miljard kilo aan goederen binnen. Dat brengt een boel werk en geld met zich mee, voor bijvoorbeeld fabrieken, handelaren en vervoerders. En dat is belangrijk voor de Nederlandse economie. 

Bekijk de factsheet: Maasvlakte 2 in 2035 - Stimulans voor economie, milieu en leefbaarheid (pdf)

10. Beeldmateriaal

Vul de inhoud van jouw werkstuk aan met foto’s, animaties, kaarten en filmpjes. Deze vind je hier.

Onderzoeksvragen

Als je een werkstuk of een spreekbeurt gaat maken, heb je een goede probleemstelling of onderzoeksvraag nodig. Wat wil je onderzoeken?

Bekijk voorbeeldvragen

Tips en links

Handige links en tips om je op weg te helpen met je werkstuk.

Bekijk onze handige tips

Bezoek de haven en Maasvlakte 2

Eigen foto's of filmpjes maken, of nog meer over de haven en Maasvlakte 2 weten? Ga er dan naar toe.

Breng een bezoek